Κυριακή, 10 Απριλίου 2011

Η σιωπή δεν συνιστά συναίνεση

Posted on 5:33 μ.μ. by ΣΠΙΘΑΣ

- Βάσω Κιντή, ΤΟ ΒΗΜΑ, 07/04/2011

Το προσχέδιο νόμου που παρουσίασε η κυβέρνηση σχετικά με τη δωρεά και τη μεταμόσχευση οργάνων, και το οποίο προβλέπει ότι όλοι οι πολίτες είναι δυνάμει δότες, εκτός εάν έχουν ρητώς εκφράσει τη βούλησή τους ότι δεν επιθυμούν να χρησιμοποιηθούν τα όργανά τους για μεταμόσχευση, προσπαθεί να αντιμετωπίσει την αυξημένη ζήτηση μοσχευμάτων. (Ενας άλλος τρόπος που έχει υιοθετηθεί στο παρελθόν και ο οποίος προτείνεται από ορισμένους και για το μέλλον είναι να αλλάξει ο ορισμός του θανάτου και να μετατεθεί π.χ. νωρίτερα ώστε να μεγαλώσει ο αριθμός των δυνάμει δοτών.)

Η ρύθμιση της κυβέρνησης προϋποθέτει τη λεγόμενη εικαζόμενη συναίνεση των δυνάμει δοτών. Αυτό σημαίνει ότι η πολιτεία υποθέτει ότι οι πολίτες επιθυμούν να είναι δότες αλλά, για συγκυριακούς λόγους, παρέλειψαν να το δηλώσουν. Εικάζει, επομένως, ότι η σιωπή τους συνιστά έκφραση της συναίνεσής τους. Με ποια έννοια όμως μπορεί να εκλαμβάνεται η σιωπή ως συναίνεση ειδικά μάλιστα όταν στη μη εικαζόμενη αλλά πραγματική συναίνεση απαιτούμε τεκμήρια που να δείχνουν ότι η συναίνεση δίδεται ελεύθερα και μετά την κατάλληλη ενημέρωση; Επιπλέον, πώς τεκμαίρεται ότι οι πολίτες θα ήθελαν πράγματι να είναι δότες ώστε να εικάζεται η συναίνεσή τους;

Συνήθως γίνεται αναφορά σε έρευνες γνώμης όπου οι πολίτες εκφράζονται θετικά γενικά για τη μεταμόσχευση οργάνων. Ωστόσο αυτή η αφηρημένη επιδοκιμασία δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκην ότι επιθυμούν να γίνουν και οι ίδιοι δότες οργάνων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ τα ποσοστά όσων διάκεινται θετικά προς τις μεταμοσχεύσεις οργάνων είναι πολύ υψηλά, πολύ λίγοι καταγράφουν τη βούλησή τους να γίνουν οι ίδιοι δωρητές σώματος. Εχουν μάλιστα παρατηρηθεί σημαντικές διαφορές ανάμεσα στο ποσοστό που δηλώνει στις έρευνες ότι είναι οι ίδιοι δότες και στα επίσημα στοιχεία. Αυτό δεν οφείλεται σε λάθος ή αμέλεια. Αυτό σημαίνει ότι ο κόσμος έχει ακόμη, για διάφορους λόγους, δικαιολογημένους ή όχι, πολλούς δισταγμούς να δωρίσει τα όργανά του ενώ αναγνωρίζει την ευρύτερη σημασία μιας τέτοιας δωρεάς. Αλλωστε, αυτή η ερμηνεία είναι και ο λόγος που, κατά τη γνώμη μου, αντιστρέφεται η ως τώρα πρακτική.

Στόχος της νέας ρύθμισης δεν είναι η ικανοποίηση της εικαζόμενης επιθυμίας των πολιτών αλλά η μεγιστοποίηση της γενικής ωφέλειας. Ομως η πολιτεία εκτός από τη μέριμνα που πρέπει να επιδεικνύει για τη γενική ωφέλεια, οφείλει να σέβεται την αυτονομία των πολιτών και το δικαίωμα να ορίζουν το σώμα τους έστω και όταν η συμπεριφορά τους δεν συνάδει με μια ορισμένη έννοια ηθικής. Δεν είναι απαραίτητο δηλαδή να φέρονται ηθικά ώστε να δικαιούνται να ορίζουν το σώμα τους. Βεβαίως υπάρχουν περιπτώσεις όπου αυτό το δικαίωμα περιορίζεται (π.χ., η πολιτεία δεν επιτρέπει να μεταχειριζόμαστε το σώμα μας ως εμπόρευμα), και θα πρέπει να εκτιμηθεί κατά πόσον, και σε αυτή την περίπτωση, είναι δικαιολογημένη, και με ποιους όρους, η παρέμβαση της πολιτείας.

Δεν πρέπει πάντως να αντικατασταθεί η έννοια της ατομικής δωρεάς από την έννοια του κοινού πλουτοπαραγωγικού πόρου προς διάθεση.



Το σχέδιο αυτό φέρνει στην επιφάνεια και πολλά άλλα φιλοσοφικά ζητήματα: τι είναι θάνατος και τι ζωή, σε τι συνίσταται η προσωπική μας ταυτότητα, σε ποιον ανήκει το σώμα μας και τι σημαίνει ότι ανήκει, έχουμε και τι είδους υποχρεώσεις απέναντι στους νεκρούς, αν μπορούν οι νεκροί να υποστούν βλάβη, πώς σταθμίζεται η γενική ωφέλεια απέναντι στα ατομικά δικαιώματα, κ.λπ.

http://www.ananeotiki.gr/el/readText.asp?textID=5800

5 Response to "Η σιωπή δεν συνιστά συναίνεση"

.
gravatar
ο δείμος του πολίτη Says....

Εσύ τι θέση παίρνεις ή Δημοκρατική Αριστερά τι προτείνει ή τι θέση έχει πάρει;

.
gravatar
ΣΠΙΘΑΣ Says....

1) Η ΔΗΜ.ΑΡ. είχε κάνει καταθέσει σχετική ερώτηση στη βουλή:

" Επ' ευκαιρία της απογραφής προβλέπεται μια καμπάνια ενημέρωσης των πολιτών, πλέον του ερωτήματος στους πολίτες για το αν θέλουν να δηλώσουν δωρητές οργάνων σώματος;"

2) Η άποψή μου είναι ότι το σχετικό προσχέδιο νόμου δεν αναφέρεται στον εθελοντισμό. Αντίθετα θα το χαρακτήριζα τουλάχιστον άγαρμπο και εκμαιευτικό.

Οι προβληματισμοί και οι σκέψεις της κ. Κιντή είναι σωστοί κατά την γνώμη μου.

Εχεις εκφρασθεί θετικά σχετικά με το προσχέδιο, αν θυμμαι καλα, Δείμο, αλλα εκτιμώ ότι πρέπει να ληφθούν πολύ- πολύ σοβαρά τα επιχειρήματα που αναφέρονται στο άρθρο της κ. Β. Κιντή.

Είναι εύλογο να υπάρχουν επιφυλάξεις.

.
gravatar
ΣΠΙΘΑΣ Says....

Πως συσχετίζεται η ευαισθησία που επικαλείται στο προσχέδιο νόμου με την αναστολή λειτουργίας στο Αρεταίειο και Αιγινήτειο;;

Μάλλον οικονομικοί και μόνο είναι οι λόγοι (μείωση κονδυλίων για αγορά μοσχευμάτων )...και αυτό δεν είναι ότι καλύτερο ούτε καλός οιωνός, Δείμο.

.
gravatar
ο δείμος του πολίτη Says....

Δεν αγοράζονται μοσχεύματα. Μάλιστα διάβασα αναλυτικό άρθρο που τονίζει ότι κανονικά η μεταμόσχευση είναι φτηνότερη από την αγορά (που δε γίνεται κιόλας) τεχνητών μοσχευμάτων).

Οι προβληματισμοί καταθέθηκαν και στο δικό μου ιστολόγιο (και μάλιστα αλλού δέχτηκα κι επιθέσεις και λογύδρια περί αριστεράς), αλλά μερικές φορές μένουμε στο νόμο -νομικίστικα- και ξεχνάμε την ουσία.

Με τα δύο παν/μιακά νοσοκομειακά δεν ασχολήθηκα αν κι έλαβα σχετικό mail από το Παιδείας.

.
gravatar
ΣΠΙΘΑΣ Says....

Άλλα διαβάζω εγώ, Δείμο...

" Ενδεικτική είναι η περίπτωση του νοσοκομείου Καβάλας, στο οποίο το Σώμα Επιθεωρητών Υγείας τον περασμένο Ιανουάριο ανακάλυψε υπερκατανάλωση και αδικαιολόγητη χρήση πανάκριβων τέτοιων οστικών μοσχευμάτων σε μόνο μία κλινική του ύψους 830.803.80 ευρώ!

Πρόκειται για οστικά μοσχεύματα τα οποία παραγγέλνονται σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τις πραγματικές ανάγκες, προκειμένου να βγουν κερδισμένοι και οι προμηθευτές (μέσω του μεγαλύτερου τζίρου), αλλά και διάφοροι μεγαλογιατροί που καρπώνονται σημαντικό ποσοστό της αξίας..
Ο αρμόδιος γιατρός χρειάζεται για μία επέμβαση 1-2 μοσχεύματα, παραγγέλνει 10-12..."

2) "Σύμφωνα με πληροφορίες, το σώμα επιθεωρητών του υπουργείου Υγείας εξετάζει την περίπτωση νευροχειρουργού σε νοσοκομείο της Βόρειας Ελλάδας που έχει χρησιμοποιήσει μοσχεύματα αξίας 50.000 ευρώ ανά επίπεδο σπονδυλοδεσίας. Σήμερα η ανώτερη τιμή του ΙΚΑ δεν ξεπερνάει τα 2.500 ευρώ.."

3)
.."ενώ προκαλεί και διαρροή πόρων από τα ασφαλιστικά ταμεία σε πολύ πιο ακριβές επεμβάσεις μεταμόσχευσης εκτός συνόρων.

Στη 6ετία από το 2004 έως το 2010 έχουν εισαχθεί στην χώρα 167 μοσχεύματα από την Γερμανία , 60 από τις ΗΠΑ, 31 από την Ιταλία και 29 από την Κύπρο..."