Δευτέρα, 2 Δεκεμβρίου 2013

Stop στην ιδιωτικοποίηση, η ενέργεια δηµόσιο - κοινωνικό αγαθό

Posted on 6:55 μ.μ. by ΣΠΙΘΑΣ

  << Ταυτόχρονα, ο δηµόσιος τοµέας δεν µπορεί να ταυτίζεται µε τα ορυκτά καύσιµα, την ιδιωτικοοικονοµική λειτουργία και συνολικά µε τους σχεδιασµούς και τη διοίκηση των προηγούµενων δεκαετιών, που συστηµατικά τον απαξίωναν. 

Στον αντίποδα, πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεµένος µε την εξυπηρέτηση των κοινωνικών αναγκών, την προώθηση των ΑΠΕ, τις δηµόσιες επενδύσεις στην έρευνα, την ανάπτυξη και παραγωγή διαφοροποιηµένης τεχνολογίας..>>

  • #
  • #

Σήµερα συγκεντρώνονται οι συνθήκες που καθιστούν άµεσο το καθήκον της επιθετικής αµφισβήτησης του νεοφιλελεύθερου ενεργειακού µοντέλου που προωθήθηκε, τουλάχιστον, από τον ν. 2773/1999 µε τον οποίο έγινε το πρώτο αποφασιστικό βήµα για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας.

Το προηγούµενο διάστηµα σε σειρά άρθρων διατυπώθηκε η άποψη ότι επίκειται κίνδυνος «κατάρρευσης της αγοράς ενέργειας τύπου Καλιφόρνια», ανακυκλώνοντας επιχειρήµατα περί ανορθολογικής και στρεβλής λειτουργίας της αγοράς, προβάλλοντας εµµέσως ή και ευθέως την ανάγκη εξορθολογισµού και πλήρους απελευθέρωσης. Η συγκεκριµένη εκτίµηση πόρρω απέχει από την πραγµατικότητα, καθώς η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Καλιφόρνια κατέρρευσε το 2001 ακριβώς λόγω της ιδιωτικοποίησης και της πλήρους απελευθέρωσής της, µέσω της επιχειρούµενης χειραγώγησης τιµών από το καρτέλ των τριών εταιριών που την έλεγχε.

Στην Ελλάδα, οι µακρόχρονοι σχεδιασµοί της απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας συναντούν σοβαρά εµπόδια που υπερκαθορίζονται από το εκρηκτικό τοπίο της κρίσης.


α) Ανατροπή προβλέψεων ζήτησης. 

Οι σχεδιασµοί ανέκαθεν στηρίχθηκαν σε προβολές διαρκούς αύξησης της ζήτησης. Το 2007 προβλεπόταν αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας 39-56% έως το 2020, µε έτος βάσης το 2006. Σήµερα, οι προβολές αυτές έχουν πλήρως ανατραπεί έχοντας επιστρέψει στα επίπεδα του 20041, ενώ µόνο στο πρώτο τετράµηνο του 2013 η πτώση της συνολικής ζήτησης στο διασυνδεδεµένο σύστηµα ανήλθε στο 7,12% σε σχέση µε την αντίστοιχη περσινή περίοδο, σύµφωνα µε τα στοιχεία Απριλίου του ΑΔΜΗΕ2 (αφορούν στο διασυνδεδεµένο σύστηµα, υψηλή τάση)*.


β) «Κατάρρευση» των υπαρχόντων µηχανισµών τιµολόγησης για την εξασφάλιση της κερδοφόρας αγοράς. 

Ο συνδυασµός της ακραίας µνηµονιακής λιτότητας, µε τη ραγδαία αύξηση τιµών που υπαγορεύει η «απελευθέρωση» και τις πολλαπλές επιδοτήσεις µέσω των µηχανισµών της αγοράς για την εξασφάλιση της κερδοφορίας, σωρεύει απλήρωτους λογαριασµούς, χρέη και ελλείµµατα (ΔΕΗ, ΔΕΠΑ, ΛΑΓΗΕ-Λειτουργός Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας), ενώ πρόσθετες µεγάλες αυξήσεις σχεδιάζονται από 1ης Ιουλίου µε την πλήρη απελευθέρωση των τιµολογίων.

Ο ενδοκλαδικός ανταγωνισµός µεταξύ των «παικτών» της «αγοράς» έχει φουντώσει, µε την κυβέρνηση και τις ρυθµιστικές - ανεξάρτητες αρχές, να παίζουν το ρόλο του «διαµεσολαβητή» µεταξύ των αντικρουόµενων συµφερόντων.Το κόστος τελικά µετακυλίεται πολλαπλώς στη µεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, αλλά και στο περιβάλλον.
 

γ) Ανάσχεση, του αστικού στόχου η «Ελλάδα ενεργειακός κόµβος».  

Ο στόχος αυτός που επαναλαµβανόταν σε κάθε έκθεση και συναρτούνταν πρωτίστως µε την κατασκευή αγωγών φυσικού αερίου και τις διασυνοριακές διασυνδέσεις, ενώ συµπληρωνόταν από τις εξαγωγές ενέργειας (µεταξύ αυτών και φαραωνικών έργων ΑΠΕ), υπαγορευόταν από τους σχεδιασµούς της εγχώριας αστικής τάξης για ενίσχυση της θέσης της στο διεθνή ανταγωνισµό. 

Επιπλέον, στηρίζεται στην κυρίαρχη αστική αντίληψη περί συµπληρωµατικής σχέσης κεφαλαίου-ενέργειας, δηλαδή της συσσώρευσης κεφαλαίου µε την απρόσκοπτη και αυξανόµενη παροχή ενέργειας  
(έρευνες στις ΗΠΑ από τη δεκαετία του '80 – Berndt και Wood4). 


Σήµερα ο στρατηγικός αυτός σχεδιασµός, παρά την προπαγάνδα, και περί εξορυκτισµού, φαίνεται να ανακόπτεται λόγω της ραγδαίας αναδιάταξης του τοπίου που επιβάλλει η καπιταλιστική κρίση, της όξυνσης των ενδο-ιµπεριαλιστικών (γεωπολιτικών) ανταγωνισµών –διαρκείς ακυρώσεις / εξαγγελίες αγωγών, εξορύξεις υδρογονανθράκων, ΑΟΖ, κ.λπ.,– καθώς επίσης και της «αναδίπλωσης» για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας που παρατηρείται σε πλήθος χωρών.

 

Σκιαγράφηση των εξελίξεων στο «χώρο» της ηλεκτρικής ενέργειας

Η εγκατεστηµένη ισχύς στο διασυνδεδεµένο σύστηµα κυµαίνεται σήµερα για τους θερµοηλεκτρικούς σταθµούς στα 9500 MW, στα 3000 ΜW για τα µεγάλα υδροηλεκτρικά και πάνω από 4200 ΜW για ΑΠΕ

Ταυτόχρονα, τους τελευταίους µήνες η ζήτηση στο σύστηµα, υψηλή τάση, κυµαίνεται από το χαµηλό < 4000 MW έως την αιχµή των περίπου 7000 ΜW. 

Συνεπώς, κατά τη διάρκεια της ηµέρας η κατά προτεραιότητα εισαγωγή των ΑΠΕ σε συνδυασµό µε την εισαγωγή στο σύστηµα των µεγάλων υδροηλεκτρικών, για την αποφυγή κινδύνου υπερχείλισης των ταµιευτήρων, εξαιτίας των υψηλότατων υδατικών αποθεµάτων, (αγγίζουν το όριο των 3000 GWh) προκαλεί "blackout" στο σύστηµα της χονδρεµπορικής αγοράς

Ειδικότερα η οριακή τιµή συστήµατος ΟΤΣ (στη διαµόρφωση της οποίας δεν συµµετέχουν οι ΑΠΕ) έχει συρρικνωθεί από το µέσο επίπεδο των 65€ του 2012 στα περίπου 40€/ΜWh, ενώ για ορισµένες ώρες λαµβάνει ακόµα και µηδενικές τιµές. 

Βέβαια το συνολικό κόστος αγορών ενέργειας για τη ΔΕΗ ανήλθε στα 92,1€/MWh για το 20127. Αποτέλεσµα της συγκεκριµένης κατάστασης είναι να τίθεται πλήθος µονάδων εκτός συστήµατος και κατά προτεραιότητα της ΔΕΗ (και µε διάφορα προσχήµατα όπως συντήρηση), προκειµένου να «εξυπηρετηθούν» οι ιδιώτες παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας φυσικού αερίου, που διαθέτουν «ευέλικτες» µονάδες και αµείφθηκαν µε βάση το Μηχανισµό Ανάκτησης Μεταβλητού Κόστους µε 101,5 €/MWh για το 2012. 

Ταυτόχρονα η «εκκαθάριση» της αγοράς των ΑΠΕ συνεχίζεται µε τρίτη παρέµβαση µέσα σε εννέα µήνες (πολυνοµοσχέδιο), ενώ εν αναµονή είναι το νέο ν/σ. 

Παράλληλα, στο τελευταίο δελτίο (Απριλίου) του ΛΑΓΗΕ προαναγγέλλεται ότι, απουσία άλλων ρυθµίσεων για τον περιορισµό του ελλείµµατος που συσσωρεύεται –1.474€ στο τέλος του 2014–,  επιβάλλεται νέα αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ (Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκποµπών Αερίων Ρύπων) από τα 9,32 στα 27 €/MWh από πρώτη Ιουλίου!

Το φως της δηµοσιότητας είδαν δύο εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορούν στα ενεργειακά: 

α) συµβολή της επιτροπής ενόψει του ευρωπαϊκού συµβουλίου της 22ας Μαΐου - «Ενεργειακές προκλήσεις και Πολιτική», 

β) έκθεση για την ενεργειακή κατάσταση και τις κατευθύνσεις για κάθε κράτος-µέλος.

Στο επίκεντρο της πρώτης τίθεται η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, πρωτίστως έναντι των ΗΠΑ, καθώς επίσης και ο ανταγωνισµός για ενεργειακές πηγές µε τις: Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, Κορέα. Σε αυτό το πλαίσιο τίθενται και τα θέµατα της ενεργειακής εξάρτησης και του σχιστολιθικού αερίου, ενώ τονίζεται ότι η κατανάλωση και οι εισαγωγές άνθρακα αυξάνονται, µε πρωταθλήτριες τις: Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Αγγλία. 

Εµφατικά σηµειώνεται ότι οι «σωστές» πολιτικές της απελευθέρωσης και της ενίσχυσης του ανταγωνισµού είναι παρούσες, αλλά η εφαρµογή τους καθυστερεί. Για το οξύτατο, βέβαια, πρόβληµα της ενεργειακής φτώχειας γίνεται µόνο µια έµµεση αναφορά µε την επισήµανση ότι οι ενεργειακές δαπάνες των νοικοκυριών θα συνεχίσουν να αυξάνονται.

Για την Ελλάδα, µεταξύ άλλων, γίνεται αναφορά στα χαµηλά τιµολόγια για τα νοικοκυριά –κάτω από το µέσο ευρωπαϊκό όρο– µε τις αυξήσεις να προδιαγράφονται, ενώ σηµειώνεται ότι η ύφεση και η λιτότητα έχουν µετασχηµατίσει το ενεργειακό τοπίο. Τα θέµατα πολιτικής που τίθενται σε προτεραιότητα αφορούν την πλήρη απελευθέρωση της χονδρεµπορικής και λιανικής αγοράς, την εκκαθάριση και εξορθολογισµό της παραγωγής µέσω ΑΠΕ, µε την επικράτηση και την είσοδο πιο «αποδοτικών» παραγωγών, την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ, ΔΕΣΦΑ, αλλά κυρίως την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ που χαρακτηρίζεται ως η µεγάλη τροχοπέδη για τον ανταγωνισµό και την είσοδο ιδιωτών9.

Ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ

Στη δηµοσιότητα δόθηκε από το ΥΠΕΚΑ, το σχέδιο ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ σε τρεις άξονες...( συνεχίζεται )
 

No Response to "Stop στην ιδιωτικοποίηση, η ενέργεια δηµόσιο - κοινωνικό αγαθό"